Alles wat je moet regelen bij een overlijden (volledige gids België 2026)

Na een overlijden komt er in korte tijd veel op u af: medische formaliteiten, een uitvaart organiseren, familie verwittigen én tientallen administratieve stappen. In België gelden strikte termijnen — en zonder overzicht vergeet u snel iets belangrijks.

Deze gids bundelt alles wat u moet regelen bij een overlijden: van het eerste uur tot maanden later. U leest welke stappen verplicht zijn, welke keuzes u moet maken, welke instanties u moet contacteren en waar u hulp kunt vragen. Waar een onderwerp al uitgebreid op ons blog staat, verwijzen we door naar die artikelen.

In het kort: drie fasen

Regelen na een overlijden valt grofweg in drie fasen:

Direct (uren tot 1–2 dagen): vaststelling overlijden, begrafenisondernemer, aangifte, eerste keuzes over opbaring en type uitvaart.
De uitvaart (binnen 6 werkdagen): ceremonie, crematie of begrafenis, rouwdrukwerk, familie en vrienden.
Daarna (weken tot maanden): bank, verzekeringen, pensioen, woonst opzeggen, erfenis via notaris.

De ondernemer neemt het grootste deel van fase 1 en 2 over; fase 3 ligt grotendeels bij de familie of erfgenamen.

Fase 1 — De eerste uren en dagen

1. Overlijden laten vaststellen door een arts

Zonder medische vaststelling gebeurt er officieel niets verder. Een arts (huisarts, wachtarts of ziekenhuisarts) stelt het overlijden vast en maakt een overlijdensattest (medisch attest van overlijden). Bewaar dit document; de begrafenisondernemer en gemeente hebben het nodig.

Thuis overleden: bel de huisarts; bij geen antwoord de wachtarts (1733 in Vlaanderen/Brussel, 1307 in Wallonië).
In ziekenhuis of woonzorgcentrum: het personeel regelt de vaststelling; vraag wanneer u het attest ontvangt.
Niet-natuurlijke dood (ongeval, val, geweld, onverklaard): de politie moet tussenkomen vóór de overledene wordt verplaatst. Geen begrafenisondernemer ophalen tot de politie toestemming geeft.

Meer detail: wat te doen als iemand thuis overlijdt.

2. Begrafenisondernemer inschakelen

In België is lijkbezorging voorbehouden aan een erkende begrafenisondernemer. Bel hem zo snel mogelijk — idealiter binnen enkele uren. Hij:

haalt de overledene op (thuis, ziekenhuis of rouwcentrum);
verzorgt en koelt de overledene (opbaring);
doet de overlijdensaangifte bij de gemeente (burgerlijke stand);
reserveert crematorium of begraafplaats;
begeleidt u bij keuzes: kist, urn, ceremonie, bloemen, rouwkaarten.

U mag de overledene niet zelf vervoeren of begraven. Vergelijk gerust twee of drie ondernemers; u heeft wettelijk weinig tijd, maar een telefonisch eerste contact kan binnen minuten. Zoek uitvaartondernemers in uw gemeente of vraag vrijblijvend hulp aan.

Uitgebreid over zijn taken: wat doet een begrafenisondernemer precies?

3. Documenten en informatie verzamelen

Zoek zo snel mogelijk (of laat een familielid zoeken):

identiteitskaart van de overledene;
eventuele wilsbeschikking of testament;
uitvaartverzekering of overlijdensverzekering (polis, telefoonnummer verzekeraar);
huwelijksboekje of attest van wettelijk samenwonen;
lijst van bankrekeningen, mutualiteit, werkgever, pensioen;
contacten van naaste familie en vrienden.

4. Familie en naasten verwittigen

Geef eerst persoonlijk bericht aan partner, kinderen, ouders en broers/zussen. Daarna vrienden, buren of collega’s — via telefoon of later via een rouwbericht. Een volledige lijst van instanties én personen: wie verwittigen bij een overlijden?

Wettelijke verplichtingen en termijnen

Deze termijnen gelden in heel België (met kleine procedureverschillen per gemeente):

Stap	Termijn	Wie regelt het?
Medische vaststelling + overlijdensattest	Zo snel mogelijk	Arts
Overlijdensaangifte bij gemeente	Binnen 24 uur	Begrafenisondernemer (met attest)
Uitvaart (begrafenis of crematie)	Binnen 6 werkdagen (zaterdag telt niet)	Begrafenisondernemer + familie
Uitstel uitvaart (uitzondering)	Tot 10 werkdagen	Toestemming burgemeester
Erfenisaangifte bij notaris	Binnen 4 maanden na overlijden	Erfgenamen / notaris

Meer over de uitvaarttermijn: hoe snel moet een uitvaart plaatsvinden?

Fase 2 — De uitvaart organiseren

De meeste keuzes neemt u samen met de begrafenisondernemer in de eerste één tot drie dagen.

Begrafenis of crematie

In Vlaanderen kiest ongeveer vier op de vijf families voor crematie; begrafenis blijft eveneens mogelijk. Bij crematie: ceremonie in aula of kerk, daarna crematie; urn bewaren, bijzetten of verstrooien. Bij begrafenis: kist, graf of crypte, grafrecht (concessie) op de begraafplaats.

De ondernemer legt kosten, planning en lokale crematoria of begraafplaatsen uit. Vergelijk offertes met gesplitste posten (kist/urn, vervoer, ceremonie, bloemen, administratie).

Opbaring

De overledene wordt koel gelegd tot de uitvaart. Mogelijkheden:

Thuisopbaring — in de vertrouwde omgeving; niet overal gangbaar, vraag aan de ondernemer.
Rouwcentrum / aula — meest gekozen; families kunnen afscheid nemen op vaste momenten.
Ziekenhuis of woonzorgcentrum — korte termijn tot ophalen door ondernemer.

Ceremonie en afscheid

Bepaal samen:

religieus (mis, pastoor) of niet-religieus (uitvaartbegeleider, eigen toespraken);
locatie: kerk, crematoriumaula, rouwcentrum, buitenlocatie;
muziek, foto’s, video, kaarsen, persoonlijke voorwerpen;
wie spreekt (familie, vriend, ceremoniemeester);
rouwkaart / rouwbrief (tekst, foto, verspreiding);
koffietafel of receptie na de plechtigheid.

Grafrecht, urn en as (bij crematie)

Grafrecht is de concessie om een graf te gebruiken (vaak 10, 20 of 50 jaar). Prijzen verschillen sterk per gemeente — van enkele honderden tot meer dan €2.000 voor 20 jaar in grote steden. Bij crematie kunt u de urn:

bewaren of bijzetten op een begraafplaats;
begraven in een urnengraf;
verstrooien in een strooiveld of (met vergunning) op zee.

De ondernemer kent de regels van begraafplaatsen in Sijsele, Berlare, Gent, Antwerpen en uw eigen gemeente.

Praktische organisatie op de dag zelf

vervoer rouwstoet (rouwauto, bus voor familie);
bloemen en rouwstukken bestellen;
condoleren: tijdstippen voor bezoek aan rouwcentrum;
eten en drinken na de dienst (catering, zaal);
rol voor kinderen en kleinkinderen (naar wens en leeftijd).

Stap-voor-stap checklist: uitvaart regelen — volledige checklist.

Overlijdensakte en officiële documenten

Na de aangifte bij de gemeente wordt de overlijdensakte opgemaakt in het register van de burgerlijke stand. U hebt meerdere afschriften nodig voor:

banken (bevriezen rekening, overlijden doorgeven);
levens- en overlijdensverzekeringen;
mutualiteit;
werkgever en pensioendienst;
notaris (erfenis);
verhuurder, energieleverancier, telecom.

Reken op 5 tot 15 exemplaren. Het eerste afschrift is vaak gratis; volgende kopieën kosten circa €10–15 per stuk. Vraag meteen voldoende aan bij de gemeente van overlijden. Uitleg: hoe vraag je een overlijdensakte aan?

Fase 3 — Administratie na de uitvaart

Veel stappen starten pas na de plechtigheid, maar sommige moeten binnen enkele weken gebeuren.

Bank en financiën

Meld het overlijden aan elke bank waar de overledene een rekening had (met overlijdensakte).
Rekeningen worden meestal bevroren tot de erfenis is afgewikkeld.
Automatische domiciliëringen stopzetten of overzetten (energie, telecom, verzekeringen).
Lopende facturen en abonnementen inventariseren.
Uitvaartfactuur controleren en betalen (vaak via rekening of verzekering).

Verzekeringen

Uitvaartverzekering / overlijdensverzekering: claim indienen; polis en overlijdensakte meesturen. Kan (een deel van) de kosten dekken.
Levensverzekering: begunstigden ontvangen uitkering volgens contract.
Woningverzekering, autoverzekering: opzeggen of aanpassen op naam overledene.
Hospitalisatie / mutualiteit: lidmaatschap beëindigen; eventueel restituties of uitkeringen.

Werk, pensioen en sociale zekerheid

Werkgever verwittigen (voor uitbetaling laatste loon, groepsverzekering).
Pensioendienst (RVA, pensioenfonds) — overlevingspensioen voor partner, wezenpensioen voor kinderen.
Mutualiteit: gezinssamenstelling wijzigen; eventueel tegemoetkoming begrafeniskosten (beperkt, afhankelijk van regeling).
Rijksregisternummer / Kruispuntbank van Ondernemingen indien de overledene zelfstandige was.

Woning, energie en abonnementen

Huurcontract: opzegtermijnen en overname door partner (huurwet).
Eigendom: blijft deel van nalatenschap; geen directe verkoop zonder notaris.
Energie (gas, elektriciteit), water, telecom, internet, tv — op naam wijzigen of opzeggen.
Bibliotheek, sportclub, lidmaatschappen opzeggen.
Sociale media: profiel memorialiseren of verwijderen (Facebook, Instagram hebben procedures).

Erfenis en notaris

Alle bezittingen en schulden vormen de nalatenschap. In België moet de erfenis binnen 4 maanden na overlijden worden aangegeven bij de bevoegde notaris (of via successiebalie bij kleine nalatenschappen onder bepaalde voorwaarden). De notaris:

onderzoekt of er een testament is;
bepaalt wie erfgenaam is (wettelijke volgorde of testament);
maakt inventaris van bezittingen en schulden;
begeleidt verdeling of verwerping van erfenis.

U kunt een erfenis aanvaarden, aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving, of verwerpen. Bij twijfel over schulden: niet lichtzinnig zuiver aanvaarden — bespreek dit meteen met een notaris.

Speciale situaties

Overlijden in het buitenland

Contacteer de Belgische ambassade of consulaat. Keuzes: repatriëring van het lichaam (duurder, €3.000–€8.000+) of crematie ter plaatse met as terug naar België. Een ondernemer met repatriëringservaring is essentieel. Lees: overlijden in het buitenland.

Overlijden van een kind of jongere

Extra aandacht voor ouders en siblings: vaak langere emotionele verwerking, specifieke ceremonie, soms uitstel via burgemeester. Ziekenhuizen en ondernemers hebben soms ervaring met kinduitvaarten — vraag expliciet naar begeleiding op maat.

Geen familie of onbekende erfgenamen

De gemeente kan een uitvaart laten uitvoeren als niemand zich meldt. Bij vermoeden van alleenstaande overledene: sociale dienst of politie kan helpen contacten te vinden.

Volledige checklist — alles op een rij

Gebruik deze lijst als werkdocument. Vink af wat geregeld is.

Direct

☐ Arts heeft overlijden vastgesteld (overlijdensattest)
☐ Begrafenisondernemer gecontacteerd
☐ Politie (alleen bij niet-natuurlijke dood)
☐ Naaste familie verwittigd
☐ Identiteitskaart, testament, verzekeringspolissen gevonden

Uitvaart (binnen 6 werkdagen)

☐ Aangifte gemeente (via ondernemer)
☐ Begrafenis of crematie gekozen
☐ Datum, uur en locatie ceremonie
☐ Opbaring geregeld
☐ Kist of urn gekozen
☐ Rouwkaart / rouwbrief
☐ Bloemen en vervoer
☐ Grafrecht of crematie/reservatie
☐ Plechtigheid (religieus of niet-religieus)
☐ Koffietafel of receptie

Administratie (na uitvaart)

☐ Overlijdensaktes aangevraagd (voldoende exemplaren)
☐ Banken verwittigd
☐ Verzekeringen (uitvaart, leven, woning, auto)
☐ Mutualiteit
☐ Werkgever en pensioen
☐ Energie, telecom, abonnementen
☐ Notaris voor erfenis (binnen 4 maanden)
☐ Bedankkaarten na uitvaart (optioneel)

Veelgestelde vragen

Wie moet ik als eerste bellen?

Eerst de arts (vaststelling), daarna de begrafenisondernemer. Familie kunt u parallel verwittigen. Bij een ongeval eerst 112 en politie.

Kan ik alles zelf regelen zonder ondernemer?

Nee. Lijkbezorging, vervoer en aangifte zijn in België voorbehouden aan een erkende begrafenisondernemer. De ceremonie-inhoud kunt u grotendeels zelf invullen, maar de logistiek en wetgeving lopen via de ondernemer.

Hoeveel kost een uitvaart in België?

Reken op €3.500 tot €8.500 voor een standaardpakket, afhankelijk van crematie of begrafenis, grafrecht en regio. Steden en grafrechten in Antwerpen of Gent liggen vaak hoger; landelijke gemeenten soms lager. Vraag altijd een gesplitste offerte.

Wat als we familie uit het buitenland moeten laten wachten?

Vraag via de begrafenisondernemer uitstel aan de burgemeester (tot 10 werkdagen in uitzonderlijke gevallen). Plan crematorium of begraafplaats opnieuw in na goedkeuring.

Waar vind ik een betrouwbare uitvaartondernemer?

Vergelijk erkende ondernemers in uw gemeente via ons overzicht. In populaire regio’s: Sijsele, Berlare, Maldegem, Pittem, Geel, Brugge, Gent en alle gemeenten in Vlaanderen.

Verder lezen op Uitvaartoverzicht

Wanneer schakel je een begrafenisondernemer in?

Zo snel mogelijk — binnen enkele uren na de vaststelling door de arts. Zonder ondernemer geen legale opbaring, geen aangifte en geen uitvaart binnen de wettelijke termijn. Hij is uw praktische gids door fase 1 en 2; voor fase 3 (bank, erfenis) helpt hij soms met documenten, maar de financiële afhandeling ligt bij u en de notaris.

Vraag vrijblijvend hulp aan om een ondernemer in uw buurt te vinden, of doorzoek het overzicht per gemeente. In een moeilijke periode hoeft u niet alles alleen te regelen.